ONBENUL ALS BUSINESS CASE

“Waar gáát het over?” Deze vraag stel ik mijzelf vaker dan mij lief is. Eigenlijk alle keren als ik geconfronteerd wordt met onzin die ik op de televisie, de radio of op nieuwssites tegenkom. Ik verbaas mij met regelmaat waar mensen zich zoal druk over kunnen maken. Ook nu weer. Standaard laait in november de discussie weer op over de kleur van Piet, u weet wel, de knecht van Sinterklaas. Oh, sorry, ik bedoel: de collega van Sinterklaas, ‘knecht’ mag vast ook niet meer. Nog even en de discussie gaat ook over de kleur van Sinterklaas en over het geslacht van de goedheiligman: gaan ze roepen dat het beter is dat de kindervriend voortaan genderneutraal door het leven moet gaan want voordat je het weet komt een gekwetste kleuter met: #metoo/sinterklaas. Want die jurk en die baard, dat kan toch eigenlijk ook niet? Hoe verwarrend kan het zijn voor een kind. Terwijl, als een slim kind van vandaag éven Googelt, het weten kan dat het hele Sinterklaasfeest eigenlijk één grote ‘fake’ is. Goed voor het lekkers en de cadeautjes maar wat mag je als kind nu eigenlijk noggeloven? Alles is door die hele openbare ZP-discussie toch al lang verklapt? En om zeep geholpen? De intocht van Sinterklaas begeleidt door de Mobiele Eenheid. Wat een slechte surprise! Of maak ik mij nu druk om mensen die zich druk maken?

Over druk maken gesproken, heeft u het TV-programma ‘De rijdende rechter’ wel eens gezien? Het is niet te geloven hoe mensen zich druk kunnen maken over een overhangende boomtak, een te hoge of juist te lage schutting, het geluidoverlast van een parkiet of het gluren van de buren. Holland op z’n smalst. Nu begrijp ik wel, het is TV, het is amusement… maar toch. Trouwens, een gemiddeld debat in de Tweede Kamer is niet van een veel hoger niveau als de geshowde burenruzies. En zo gaat er heel wat kostbare tijd verloren aan onzin en onbenul. Vind ik. Maar anderen maken er juist gebruik van door er een verdienmodel uit te boetseren. Die het hedendaagse onbenul op schaamteloze wijze exploiteren en er goud geld mee verdienen. Debilisering en onbenul is van alle tijden maar door alle moderne media is het veel meer zichtbaar geworden. Via de televisie, het internet en de zogenaamde ‘sociale’ media (asociaal komt meer in de buurt) wordt de grootst mogelijke onzin verspreid. TV-formats worden steeds extremer om de kijker nog te kunnen vasthouden met als gevolg dat iedereen alle buitenissigheden als ‘normaal’ gaat vinden. Datingprogramma’s voor verstandelijk gehandicapten, campingbelevenissen van bejaarden, klussen met onhandigen, moeders die heter zijn dan hun dochter en klunzende boeren en bonkige truckers op zoek naar hun droomvrouw. Emmers vol onzin voor onverzadigbare onbenullen. Hét verdienmodel van Hilversum en van iedereen die mee danst op de Gooise matras.

Maar mensen laten zich graag voorstaan op onbenulligheid. Dat zit kennelijk nu eenmaal in onze aard. Vroeger stonden op kermissen en jaarmarkten ook al rijen volk voor de kassa om de vrouw met de baard, een Siamese tweeling, een zeemeermin in een aquarium, een man met een bochel of een Afrikaanse inboorling met een bot door zijn neus, met eigen ogen te kunnen zien. Rariteiten verkoopt. En op zich is daar niets mis mee. Het getuigt van goed ondernemerschap als je weet wat de mensen willen en daar vervolgens een verdienmodel op los laat. Er zijn al heel wat TV-producenten schathemeltjerijk geworden door de groots mogelijke onzin te verkopen aan volksstammen onbenullen in binnen- en buitenland. Er gaan miljarden om in de ‘onzinbusiness’, de belangen van media-exploitanten en de beurswaarde van bedrijven zoals Facebook en Instagram zijn dermate immens groot dat je eigenlijk niet meer spreken kunt van ‘onzin’, dat gaat wel degelijk ergens over. En dat betekent, dat ook onzin goed gemanaged moet worden om het tot een maximum te kunnen exploiteren. Vandaar dat er een relatie is tussen het grote volume onzin in de samenleving en het onevenredig percentage managers en adviseurs ten opzichte van andere beroepsgroepen. Een carrière als manager of consultant valt dus in zekere zin ook onder de noemer van exploitatie van het onbenul. En zijn er weer slimme ondernemers die daar weer van profiteren en zelfs opleidingen en cursussen aanbieden om gediplomeerd manager te kunnen worden. Omdat management geen vak is en zeker geen wetenschap komen de problemen vaak later bovendrijven. Is de manager eenmaal opgeklommen tot vitale posities in de onderneming, waar vakmanschap, ondernemingsgeest en leiderschap wordt gevraagd, dan gaat meestal het licht uit. De oplossing wordt dan vaak gezocht in eindeloos vergaderen en uiteindelijk in het inhuren van… een interim-manager. Dat is een kruising tussen een manager en een consultant, een van de gevaarlijke soort. Pas daar maar voor op.

En dan heb je nog de ‘Homo Politikiens’, de mensensoort die zichzelf heeft geëvolueerd voor een loopbaan (ze lopen wat af…) in de politiek of bij de overheid en die een speciaal gen hebben ontwikkeld dat zich heeft gericht op het organiseren van de samenleving. De goeden niet nagesproken maar er zijn de laatste tijd te veel ‘wannabees’ voorbij gekomen die uitgebreid de aandacht hebben gekregen in de media, gevraagd of ongevraagd. Mannen én vrouwen volksvertegenwoordigers die denken mede het beleid te kunnen bepalen maar wiens gedrag geen goed voorbeeld is voor de samenleving. Beschamend wat wij zoal hebben voorgeschoteld gekregen: openbare dronkenschap van Burgemeesters, handtastelijke kamerleden, hoerenlopende gemeenteraadsleden, fantaserende ministers, kasgraaiende partijleden, overspelige staatssecretarissen en bekvechtende kabinetsleden… Ach, je moet maar zo denken: het zijn net mensen. Maar of zij nu zelf af- of uittreden of zij krijgen hun congé, op wachtgeld zingen ze het allemaal wel een tijdje uit. En de samenleving merkt het verschil niet als ze vertrekken. Er verandert echt niets. Ik chargeer misschien een beetje en ik weet wel, de samenleving kan niet zonder openbaar bestuur en er gaat ook veel goed. Maar er zijn zeker functies die de maatschappij veel geld kosten maar die de samenleving onevenredig veel opleveren. In het commerciële bedrijfsleven zou dat al snel boven zijn komen drijven en er direct uit worden gesneden. Zonder pardon. Daar wordt de rede bepaald door ‘winst uit onderneming’. Gezond, nuchter, gericht op groei en persoonlijke ontwikkeling. Geen onzin of onbenul maar zin en wijsheid. Een verdienmodel gericht op een schone en welvarende toekomst, exploitatie van het gezonde verstand. Zoals wij het doen, dat kan ook. En daar maak ik mij graag wèl druk om.

Erwin Dirkse

CEO DMT Environmental Technology