NEDERLAND MOET AAN HET GAS

Elke keer weer als ik Eric Wiebes op de televisie zijn beleid zie verdedigen dan denk ik: het is geen beleid. En elke keer als ik in de krant de visie van deze minister lees dan denk ik: er is geen visie. Ja, hij profileert zich goed, hij is sinds zijn aantreden flink bezig. Hij hakt knopen door, neemt beslissingen en draait gaskranen dicht. Maar is wat hij doet ook verstandig? Is zijn daadkracht ook maar enigszins onderbouwt? Of is zijn plan net zo bouwvallig als de Groninger huizen en boerderijen die dreigen in te storten. En zakt straks ook zijn strategie net zo in als de grond onder de voeten van de bewoners van Loppersum? Nou ja, ik zie het als de zoveelste aflevering in een tragikomische dramaserie waar Netflix jaloers op zou kunnen zijn. De Groningse plattelanders tegen het Haagse establishment en de rest van Nederland met de NAM als een soort Al Capone die met een ‘verdeel-en-heers-politiek’ altijd aan het langste eind zal trekken. Een en ander tegen een decor van met aardbevingen geplaagde troosteloze kleiakkers, onbewoonbaar verklaarde woningen, ineengestorte boerenbedrijven, weggezakte kavels en dakloze burgers en buitenlui. En met een nieuwe gastrol voor superman Eric Wiebes. Als het niet zo tragisch was zou je er om kunnen lachen.

Ik vind het allemaal zo kortzichtig. Het plotselinge besluit om de gaskraan dicht te draaien is onder de druk van de publieke opinie genomen. Och, die arme Groningers… het beeft wat. En de televisie brengt het leed van de scheuren in ‘de Grunninger’ gemeenschap haarscherp in beeld en brengt dit maar al te graag in de met aardgas verwarmde huiskamers van de rest van Nederland. Och, het is me toch wat. Je zou er bijna een televisie inzamelingactie voor willen organiseren ware het niet dat wij al flink via de gasprijs betaald hebben. Dat de opbrengsten daarvan niet bij de Groningers komen, daar kunnen wij toch niets aan doen?
En waarom zouden wij ook? Dankzij Napoleon hebben wij allemaal recht op dat gas en op de winst. Die heeft bij de wet bepaald: de suikerbieten in de grond zijn van boer Piebis, het aardgas onder de grond is van volksvertegenwoordiger Wiebes, dus van alle Nederlanders.

En daarom vind ik dit: Nederland moet niet van het gas af, Nederland moet juist aan het gas! Wat een onzinnig plan om die gaskraan in 2030 definitief dicht te draaien. Waarom zou Nederland dat moeten doen? De landen om ons heen zullen het niet begrijpen. Die willen juist aan het aardgas. En Nederland heeft de meeste kennis van deze schone fossiele energiebron als grootste aardgasproducent van Europa. Niet voor niets heeft de overheid als doelstelling een belangrijke rol te willen spelen in Noordwest-Europa in de doorvoer en tijdelijke opslag van aardgas, de zogenaamde aardgasrotonde. En dan gaan wij ons eigen gas niet benutten, niet ten gelde maken? Wat een kapitaalvernietiging! En de miljarden Euro’s investeringen aan infrastructuur en gasnetwerken in de grond, gewoon maar afschrijven? Er zit in het Groningerveld nog 646 miljard m3 in de grond en de kleine aardgasvelden kunnen ook nog 150 miljard m3 leveren. Denk eens in hoeveel geld dat vertegenwoordigd. En de Staat der Nederlanden heeft altijd flink van de baten geprofiteerd. Sinds de gaswinning in 1960 is begonnen is al een slordige € 265 miljard de staatskas binnengevloeid. De belasting op gas en de export naar het buitenland is goed voor tussen de 5% en 10% van de totale Rijksinkomsten van de Nederlandse staat. En hoe wordt dat na 2030 gecompenseerd? Niet door extra belasting te gaan heffen op het gebruik van aardgas, wat zij van plan is als jij niet van het gas af gaat. De Nederlandse Staat dwingt – hoezo dictatuur? – de burger van het gas af te gaan. Ja, in de nieuwbouw kunnen alternatieven als warmtepompen en zonenergie wel uit maar het kost tienduizenden Euro’s om bestaande woningen om te bouwen. En dat hoeft ook helemaal niet. De infrastructuur die er ligt is met relatieve goedkope aanpassingen perfect te gebruiken voor schone alternatieven zoals bijvoorbeeld biogas, waterstof en ammoniak.

Maar misschien wel de belangrijkste reden om ons Groninger gas op te gaan gebruiken is deze. Het is de schoonste fossiele brandstof die je maar kunt bedenken. Het levert de meeste energie met de minste uitstoot van CO2, zelfs 30% minder dan bij olie en 60% minder ten opzichte van steenkool. Dus willen wij met de huidige economische groei het klimaatakkoord van 2040 halen (49% minder C02 uitstoot dan in 1990) dan kunnen wij voorlopig beter door gaan met het schone aardgas en het gebruiken als transitiebrandstof. Ondertussen kunnen wij dan werken aan goed doordachte en betaalbare alternatieven. Want verreweg het grootste deel van de opgewekte elektriciteit komt van olie en steenkool gestookte centrales. Die behoefte is niet te voorzien met elektriciteit afkomstig van windmolens en zonnepanelen, écht onmogelijk. De infrastructuur is er bij lange na niet op ingericht en opslagcapaciteit voor energie is nog niet voorhanden. Met aardgas kunnen wij ook heel veel schonere elektriciteit produceren. En andersom: elektriciteit opgewekt door wind- en zonenergie kan worden omgezet naar gas, zoals waterstof en methaan. Op het moment van onvoldoende afname van elektriciteit en het ontbreken van de mogelijkheid voor opslag van het surplus, kan het op die manier worden geïnjecteerd in het gasnetwerk: power-to-gas.

Dus, Nederland moet niet van het gas maar aan het gas (blijven). En de Groningers? Och ja, de Groningers. Nou, ik zou als de Staat der Nederlanden ze goed compenseren. Geef ze allemaal een miljoen voor hun wrakke huis of hun verzakte boerderij en laat ze op kosten van de Staat verhuizen naar veiliger oorden. Geef ze een nieuwe woning en een afkoopsom en ontwikkel in de aardgaswingebieden een toeristische trekpleister die zijn weerga niet kent. Laat alle ingezakte grond vollopen met water en je krijgt een prachtig merengebied waar volop gezeild en gevaren kan worden. Verbind alle meren met kanalen en vaarten en Friesland krijgt er een geduchte concurrent bij. Al die kunstmatige waterwerken kunnen ook nog gebruikt worden als bufferbasis voor het opslaan van het overschot aan wind- en zonenergie. Dit levert de Groningers veel werkgelegenheid en economische groei op en het geld wat er wordt verdient blijft dan wèl in de provincie. Dat lijkt mij een beter toekomstperspectief. Want het gas raakt een keer op, dat is waar. Maar voor het zover is kunnen wij beter er alles uithalen wat er in zit. Voor alle duidelijkheid: dit denkbeeld is net zo onzinnig en onrealistisch als het plan van minister Wiebes. Dus blijven wij ondertussen gewoon doorwerken aan een schone en welvarende toekomst. Zet de pompen alvast maar aan!

Erwin Dirkse – CEO DMT Environmental Technology