LANDJE WELTEVREE

Wij zijn een tevreden volkje. Zo blijkt uit het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Verreweg de meeste Nederlanders zijn blij dat hun wiegje uitgerekend in dit kikkerlandje mocht staan. En anderen, die via een andere weg ons beloofde land hebben gevonden, zijn misschien nog wel gelukkiger. In de lijst van de gelukkigste landen ter wereld staat Nederland op de vijfde plaats, wij hebben dit jaar zelfs Zwitserland ingehaald (het Zwitserlevengevoel is dus ook niet meer wat het geweest is). De breedste en gelukzaligste glimlach zien wij op de gezichten van de Finnen maar ook de Denen, de Noren en de IJslanders ‘zweven van geluk’ nog boven ons. Het is wel opmerkelijk dat wij, in het rijtje van vijf, het eerste drukbevolkte land zijn. In de Lage Landen moeten wij 411 mensen per km2 dulden, in Finland en Noorwegen zijn dat er slechts 16 en in IJsland heb je geluk als je er nog 3 tegenkomt als je een vierkante kilometer loopt. Ik ben geen wetenschapper maar misschien is er een verband? Ben je gelukkiger als je niet te dicht op elkaar zit en voldoende ruimte hebt om te ademen?

Ik was met vakantie in Noorwegen, in één van die gelukkige Scandinavische landen. Onvoorstelbaar, wat een andere schaal vergeleken bij ons. Alles is immens, de fjorden, de bergen, de bossen en meren, de pure oneindigheid van de eilanden op de Lofoten. En wat een schone lucht. Hier denk je niet meer aan CO2- of stikstof uitstoot en maakt niemand zich druk over een stijgende waterspiegel. De dijken (in de vorm van fjord wanden) zijn hier zo maar 1000 meter hoog. En als je er toch bent dan wil je ook de Noordkaap zien, dat mist niet. En ik ben er geweest, op het meest noordelijke puntje maar… het mistte wèl. Ik zag geen hand voor de ogen dus een adembenemend uitzicht over de Noorse zee is mij helaas bespaard gebleven. Misschien maar goed ook want anders had ik in de verte de poolcirkel kunnen zien branden.

Dat is natuurlijk onzin maar helaas is het wel zo dat er in Siberië, Groenland en Alaska enorme branden hebben gewoed en nog. Dat gebeurt wel vaker maar volgens onderzoekers niet op deze schaal. Ook een gevolg van de opwarming van de aarde, wordt gezegd. En een aaneenschakeling van factoren. Door de opwarming groeien er meer houtige planten boven de poolcirkel en het weer is extremer geworden met meer onweer en blikseminslag, de grootste aanleiding voor de branden. En dat geeft weer rook en roet en dat zorgt er weer voor dat zeeijs donker wordt en sneller smelt. Het lijkt een vicieuze cirkel die maar niet doorbroken kan worden. Ja, water genoeg maar waar is de brandweer?

Een heel andere oorzaak hebben de bosbranden in het Amazonegebied. Daar worden bomen doelmatig gekapt en vervolgens in de fik gestoken om landbouwgrond te genereren. En hoe leg je uit, aan een arme boer met een gezin met zeven kinderen, dat wij die bomen nodig hebben om te ademen. Hij zal zeggen dat hij die grond nodig heeft om te overleven. En terwijl de meeste aandacht van de westerse wereld uit gaat naar de branden in Latijns-Amerika en in de poolcirkel staat een vele malen groter gebied in Centraal-Afrika in de hens. Ook hier leven volksstammen voor wie landbouw de enige keuze is om iets op te bouwen. In Angola woedden er deze zomer 6.000 bosbranden tegen 2.000 in Brazilië. Satellietbeelden van de NASA lieten zien dat het in Congo, Zambia en Mozambique ook flink rookt. En waar rook is, is vuur. Maar ook hier is de brandweer, in de vorm van westerse hulp, ver te zoeken. De Braziliaanse president Bolsonaro weigerde hulp van de G7 voor de bestrijding van de bosbranden, het is de Centraal-Afrikaanse regio niet eens aangeboden.

De wereld staat in brand, ‘the roof, the roof is on fire’. Letterlijk verdwijnen er duizenden km2 aan regenwoud maar figuurlijk zijn op dit moment de politieke brandhaarden ook niet te blussen. De handelsoorlog met China, de cyberoorlog van Rusland, de nucleaire, politieke oorlog met Noord-Korea en Iran, de Brexit-oorlog met Europa, de vluchtelingenoorlog met Afrika, de binnenlandse oorlogen in Syrië, Irak, Libië, Afghanistan, Nigeria, Zuid-Soedan, Congo… ja, het verbaast mij niet dat wij in Nederland zo gelukkig zijn. Wij hebben genoeg en gevarieerd voedsel, er is veiligheid en zekerheid, voldoende huisvesting, goed onderwijs, alle ruimte voor ontspanning, recreatie en sport en een goed ondernemersklimaat. Nu lijkt het dat ik ‘ondernemen’ bovenaan in deze piramide van Maslow heb gezet en eigenlijk klopt dat ook: zelfrealisatie (doen wat je roeping is) staat gelijk aan ondernemen. Fantastisch toch? Dat realiseer ik mij altijd weer als ik terug kom van vakantie. Wàt hebben wij toch een prachtig land om in te wonen en te werken. En dan nóg zijn er inwoners die mopperen en klagen. Volgens het planbureau zijn 400.000 mensen niet zo ‘happy’ maar natuurlijk is het niet voor iedereen altijd maar rozengeur en maneschijn.

In macht gemeten stelt ons landje natuurlijk niets voor. Alhoewel… het is maar net hoe je er naar kijkt. Als onderdeel van een Verenigd Europa zou ik ons landje een grootmacht willen noemen. Minstens zo groot, zo niet groter of belangrijker dan Rusland, Amerika, China en India. De Europese burger kan beschikken over goed onderwijs, een efficiënte infrastructuur, een adequate gezondheidszorg, een rijke cultuur en een sterke economie. De productie in Europa neemt weliswaar sterk af maar een innovatieve economie creëert vanzelf nieuwe verdienmodellen. Neem een voorbeeld aan IJsland, tien jaar geleden bijna failliet en nu doen ze financieel weer helemaal mee. Ook Ierland zat diep in de ‘shit’ maar door zich te richten op andere verdienmodellen in de hightech en financiële diensten zijn zij weer helemaal ‘trending topic’. In Griekenland, Italië en Spanje komt het op den duur ook wel goed. En in de Oost-Europese landen gaat het steeds beter. De economie van Polen groeit als kool, de Baltische staten hebben hun zaakjes op orde, Bulgarije en Roemenië zijn op de goede weg. Het Europese potentieel is enorm. EnEngeland?, het Land of Hope and Glory? Laten wij maar HOPEN dat iemand ze tot de orde roept (“Order!!!, Order!!”), dat ze in de EU mogen blijven en dat ze GLORIEUS toegeven de EU toch nodig te hebben. Misschien dat ze dan op de 15e plaatst op de lijst van de gelukkigste landen kunnen blijven staan. En dat ook de Britten, samen met alle andere Europeanen, kunnen blijven hopen op een schone en welvarende toekomst.

Erwin Dirkse

CEO DMT Environmental Technology