Tussen droom en daad

Het nieuwe jaar is met een grote knal begonnen. En dan heb ik het niet over vuurwerk. De dreun in Loppersum met een kracht van 3.4 op de schaal van Richter was in Den Haag zelfs te horen. En het lijkt alsof ze er doof van zijn geworden, Rutte en zijn rebellenclub. Je zal toch daar op het Groninger gasveld wonen… Stel je eens voor, u als lezer. Een plotselinge trilling in uw huis, lampen zwaaien heen en weer, schilderijen vallen, scheuren vertonen zich in muren, vloeren en plafond. Ramen springen…. Een huis is voor veiligheid, in je eigen huis moet je vertrouwd kunnen leven. Houd toch op met die gaswinning, het is einde verhaal. Zet nu alles op alles om zo snel als mogelijk over te stappen op andere energiebronnen. Er zijn goede alternatieven voor de transitie periode, zoals biogas. Dat kan niet de hele behoefte naar aardgas vervangen maar kan wel een belangrijke bijdrage leveren. De techniek is er, maar het ontbreekt vaak aan politieke wil. Natuurlijk spelen kosten hierin een belangrijke rol maar op termijn zal het Nederlandse gas toch niet meer voorhanden zijn dus dan kun je het net zo goed nu goed aanpakken. De toenemende schaalgrootte zal de kosten naar normale proporties terugbrengen.

“Maar tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren” om de woorden van Willem Elschot maar eens te gebruiken in een geheel ander verband. En dat wetten belemmerend kunnen werken maken wij maar al te vaak mee. Wij zijn als DMT lid van ENVAQUA, een vereniging die de belangen behartigt van Nederlandse bedrijven in de milieu- en watertechnologie. Voor alle aangesloten leden is de circulaire economie een belangrijke peiler. Wij streven naar een gezond economisch en circulair klimaat waarbij wij ideologie en business verenigen. Maar daarmee zijn wij er niet, zonder een overheid die bereid is innovaties te stimuleren kom je nergens. Als voorzitter van deze club heb ik ervaren dat, voordat nieuwe producten en technieken marktrijp zijn, wij niet alleen technische barrières moeten slechten maar dat de wet ook niet altijd aan de kant van de vernieuwer staat. Zo komt het regelmatig voor dat er geweldige innovatieve producten en technieken voorlopig in de ijskast belanden omdat de wet introductie nog niet toelaat. En dat terwijl de maatschappij steeds meer waarde hecht aan eerlijke en duurzame producten. De overheid kan dit proces versnellen door praktische wetgeving op te stellen en innovaties de ruimte te bieden. Nederland kan een etalage zijn met een keur aan bedrijven die allemaal het belang van een circulaire economie en verbetering van de leefomgeving voorop hebben staan. Om hiermee succesvol te zijn in het buitenland is het nodig dat de thuismarkt voor ‘biobased technology’ groeit en bloeit. Wij beschikken over tal van bedrijven met innovatieve ideeën en technieken die kunnen bijdragen aan een betere wereld. Nederland heeft de potentie om ‘the place to be’ te zijn op dit gebied. De aanhouder wint, zullen we maar zeggen.

Onder de titel ‘Laten we samen leidend zijn’ heeft ENVAQUA een boekje uitgebracht en gepresenteerd aan vertegenwoordigers van de overheid, wetenschap en bedrijfsleven. Hierin worden een aantal praktijkgevallen  besproken van innovatieve ondernemers die zich beperkt voelen door wet- en regelgeving die vooral nog is gebaseerd op een lineaire economie. Ook al zijn wij niet ontevreden over het enthousiasme van de overheid over onze circulaire economische ontwikkelingen, wij blijven doorgaan met lobbyen in de goede richting. Een betere samenwerking tussen ondernemers, wetenschap en overheden leidt tot een sterke, vooruitstrevende B.V. Nederland. Er is nog zoveel te winnen. Ga maar na. Voordat iets 100% succesvol is, dan is 25% van de inspanning ‘technologie’ en 75% ‘het doorbreken van institutionele barrières’. Neem het komend verbod op pulsvissen. Een fantastische innovatie, een moderne, duurzame vismethode is om zeep geholpen door economische en politieke belangen. Dat krachtenveld is enorm. Wij hebben er binnen DMT dagelijks mee te maken. Zo voorzien wij goede mogelijkheden om biogas in te zetten als een transitie energiebron voor aardgas. Natuurlijk is het zo dat er onvoldoende biogas te produceren is om aardgas volledig te vervangen maar dat hoeft ook niet. Ik geloof in een mix van duurzame energiebronnen die het mogelijk gaan maken aardgas op termijn te vervangen. Wind- en zonenergie, biogas, groene waterstof… Maar ja, duurzaam is ook nog steeds duur zolang de schaalgrootte niet toeneemt. Er spelen enorme maatschappelijke en economische belangen door elkaar heen.

Toch zie ik de zware aardbeving in Groningen als positief. Niet voor de gedupeerden als wel voor de toekomst. Eerst moesten in Nederland de dijken doorbreken en Zeeland onder water staan – met alle gevolgen van dien – voordat de Deltawerken er kwamen. Eerst moesten de gebieden rond de Zuiderzee meerdere keren overstromen voordat de Afsluitdijk werd gebouwd. Eerst moesten de rivieren zwaar buiten hun oevers treden en kelders onderlopen voordat dijken worden verhoogd en uiterwaarden verbreed. Eerst moet het kalf verdrinken voordat de put wordt gedempt. En zo zal het nu ook gaan. Na de grote klap wordt de gaskraan steeds meer dicht gedraaid zodat alternatieven een kans krijgen, de schaalgrootte toeneemt en duurzame energie ook betaalbaar wordt. Ik voorspel: over 10 jaar is het voor een belangrijk deel gebeurt met fossiele energie. Oliemaatschappijen zoals Shell zullen het tij moeten keren, mede onder druk van aandeelhouders, politiek en markt. De tijd van de verbrandingsmotor is voorbij. Hoe is het mogelijk dat in een tijd waarin de ene innovatie op de andere volgt de verbrandingsmotor in haar ontwikkeling heeft stilgestaan. Daar is maar één antwoord op: het grote economische belang in de auto-industrie, gerelateerd aan en gedomineerd door fossiele energie. Maar die hegemonie van de traditionele auto-industrie is en wordt doorbroken door steeds meer visionairs en durfals zoals Elon Musk van Tesla. Mobiliteit wordt in de nabije toekomst compleet anders, daarover later meer. Ik ben er al mee begonnen. Mijn auto rijdt op CNGbiogas. Zodat ik niet alleen met DMT maar ook persoonlijk het gevoel heb bij te dragen aan een schone en welvarende toekomst.

Erwin Dirkse – CEO DMT Environmental Technology