Met een BHAG gaan de ramen open!

Ondernemen. Wat betekent het woord eigenlijk? Ergens aan beginnen, iets gaan doen. En ‘als een ander woord voor’ in een kruiswoordpuzzel zou ik er wel een paar weten: wagen, durven, aanpakken, beproeven, uitvoeren… Iemand die onderneemt is een ondernemer. Een fraaie uitspraak van Cor Stutterheim, voormalig directeur van CMG: “Ondernemen is zien wat iedereen ziet en daarmee doet wat niemand anders doet”. Mooi verwoord, spreekt mij wel aan. Maar wat zegt het eigenlijk? Het geeft aan dat er voor iedereen kansen voorbij komen maar dat niet iedereen een kans herkent en er iets mee doet. Wij kennen allemaal wel het gevoel van: ‘waarom heb ik dat niet bedacht of gedaan?’ als er weer iemand is die succes heeft met een goed idee of product. Maar veel mensen hebben geen idee wat er allemaal bij heeft komen kijken voordat je daar bent en succes kunt oogsten. En hoeveel keren het is misgegaan en de beste ideeën of potentiële producten het nèt niet hebben gehaald. Hoeveel tijd en geld er is geïnvesteerd zonder daar enig rendement uit hebben te kunnen halen. Ook dat is ondernemen, je begint ergens aan zonder dat je van te voren de afloop weet.

Ik kan er over meepraten, binnen DMT. Ooit zijn wij begonnen in de watertechnologie en wij hadden een goede naam opgebouwd met verschillende producten die vervuild water reinigden. Grondwater, afvalwater, percolaatwater, zowel bij overheden en bedrijven als bij particulieren met woningen, boerderijen en hotels met een septic tank. Dat ging jarenlang goed. Wij leverden tussen 2008 en 2015 zo’n 300 IBA systemen per jaar (IBA = Individuele Behandeling Afvalwater), veel in licentie voor Noord-Ierland. En zo’n 10 jaar geleden hield het zomaar op. Waarom? Het had al niet zoveel aandacht meer van ons, die licentie liep wel door, dat was makkelijk geld verdienen. En wij hadden eens goed naar onze ‘portfolio’ gekeken en wilden niet te afhankelijk zijn van één sector. Dus hebben wij destijds extra gas gegeven voor de ontwikkeling van technieken om Biogas op te waarderen. En met succes, het is de belangrijkste pijler geworden van DMT. Is het dan erg dat je aan de andere kant wat verloren hebt? Nee, dat is de kern van ondernemen. Je wint en je verliest. Maar ook: wat je verloren hebt kan je ook weer terugwinnen. En andersom: de focus op gas en de daarmee gepaard gaande grote groei van DMT maakte ons ook weer kwetsbaar. Met die gedachte hebben wij in 2014 opnieuw gekeken naar onze ‘portfolio’ en kwamen wij op de gedachte om weer eens wat te doen in watertechnologie. Hoe kom je op het idee, zou je kunnen zeggen, in een land als Nederland dat internationaal als dé bakermat en hét kenniscentrum van de watertechnologie bekend staat.

Ondernemen = ergens aan beginnen. Maar zo makkelijk als het klinkt is het niet en zo bedachten wij dat wij niet opnieuw het wiel zouden willen gaan uitvinden. Dus hebben wij een ‘verkenner’ vooruit gestuurd naar de Water Campus in Leeuwarden. Zo werd DMT lid van de Water Alliance en Wetsus. Vanuit ons eigen ‘schuttersputje’ – wij hadden een eigen kantoor in de Johannes de Doper Kerk – konden zo nationale en internationale contacten worden gelegd met overheden, universiteiten, studenten, startup’s, bedrijfsleven, kenniscentra en instituten. Vervolgens ben ik als ondernemer gaan afwegen wat de beste weg zou zijn om weer met slib- en waterbehandeling succesvol te kunnen worden. Gaan wij iets nieuws ontwikkelen of gaan wij samenwerken of springen wij op een rijdende trein? De conclusie van ons haalbaarheidsonderzoek was het laatste. En zo kwamen wij in contact met SUSTEC in Wageningen, een bedrijf dat succesvolle technologie heeft ontwikkeld voor een hogere opbrengst van biogas, gereduceerde slibvolumes en terugwinning van nutriënten uit (afval)water. Hun producten TurboTec en NutriTec passen uitstekend in ons pakket waarmee wij onze portfolio weer ‘up-to-date’ hebben en waarmee wij ons bedrijfsrisico verkleinen. Beide bedrijven vullen elkaar goed aan. Zij hebben kennis van de technologie, wij beschikken over de internationale netwerken en de financiële mogelijkheden om in dit marktsegment belangrijk te kunnen groeien. Dat wij hierin vertrouwen hebben blijkt: in mei 2016 hebben wij SUSTEC aan DMT toegevoegd.

En dat kreeg weer een gevolg. Zo werd ik gevraagd om binnen de Noordelijke Innovation Board de portefeuille Watertechnologie op mij te nemen. De NIB is een samenwerkingsverband tussen ondernemers, overheden en onderwijsinstellingen in Noord-Nederland met een innovatie agenda. Het ontwikkelen van watertechnologie in de noordelijke provincies is één van de vijf speerpunten waar dit overlegorgaan zich op richt om de werkgelegenheid te bevorderen. Met een aantal hier in het noorden gevestigde bedrijven, die al een behoorlijke reputatie hebben op het gebied van watertechnologie, én met de Water Campus én met Wetsus en haar spin-off, zou je zeggen dat dit kans van slagen heeft. Maar hoe vertaal je dit naar groei van werkgelegenheid, naar 2.000 extra arbeidsplaatsen in 2030? Ik vergader en praat wat af. Het is niet een van de meest gemakkelijke sectoren waar op korte termijn succes in is te halen. Het is een lastige markt, conservatief ingesteld en met kritische klanten. Het is vooral een kwestie van de lange adem met een middelmatig rendement. Maar soms denk ik wel eens dat het ook ontbreekt aan ondernemerschap. Aan durf. Aan inzicht. Aan doorzettingsvermogen. Én aan synergie.

Met een internationaal hoog aangeschreven kenniscentrum als Wetsus, met vooraanstaande noordelijke bedrijven als Paques, Spaans Babcock, Hubert, Landustrie én niet te vergeten DMT met SUSTEC technologie, én met de wereldwijd erkende, vooraanstaande reputatie op het gebied van watertechnologie door Nederlandse vindingen als o.a.: anaerobe waterzuiveringtechnologie, MBR, oppervlaktebeluchters, Anammox en de Nereda technologie, hebben wij toch een supersterke basis om onze kennis te vermarkten? En de potentiële markt is wereldwijd groot, héél groot. Wat hebben wij dan nog meer nodig? Ik zal u het antwoord geven: ondernemerschap, dat is wat nodig is om ergens te beginnen en om ergens te komen. En wat nog kan helpen is een BHAG. Een wat? Een BHAG (Big Hairy Audacious Goal), vrij vertaald naar het Nederlands: het Grote Gedurfde Dappere Doel. Je stelt je een duidelijk en ambitieus doel dat binnen een bepaalde tijd te realiseren moet zijn. Het doel is ambitieus maar niet onbereikbaar, spreekt tot de verbeelding en fungeert als duidelijke katalysator voor de teamgeest. Het hebben van een BHAG is vaak wat succesvolle bedrijven onderscheidt van minder succesvolle bedrijven. Ik doe een voorstel voor de BHAG 2018 binnen onze sector: ‘Open Innovatie vanaf 1 januari’. Weg met het behoudende, het wantrouwen, het beschermen, het verbergen, het navelstaren. Wij moeten onderling (nog) meer samenwerken. Kennis delen is vermenigvuldigen. Alleen zo kunnen wij samen werken aan een schone en welvarende toekomst. Meer ondernemen, meer samenwerken, meer kennis delen…  En ik voorspel: dan gaan de ramen open.

 

Erwin Dirkse

CEO DMT Environmental Technology